در این مقاله، نحوه اجرای وال پست در اسکلت بتنی را از جانمایی و نصب پلیت تا اتصال وال پست به ستون بتنی، اتصال به تیر و سقف و نکات اجرایی مخصوص ساختمان‌های بتنی بررسی می‌کنیم. همچنین ویدیو آموزشی فیلم نحوه اجرای والپست در اسکلیت بتنی را نیز برای شما قرار داده‌ایم. در انتها نیز مهم‌ترین اشتباهاتی را که هنگام نصب وال پست در اسکلت بتنی رخ می‌دهد مرور خواهیم کرد.

اجرای وال پست در اسکلت بتنی باعث تقویت ایمنی ساختمان‌ها می‌شود. رعایت ایمنی، تاثیر بالایی در مواجهه با حوادث طبیعی مثل زلزله می گذارد و می‌تواند جان افراد را نجات دهد. امروزه با توجه به الزامات قانونی و استانداردهای اجرایی، استفاده از وال پست در طراحی سازه‌های بتنی به یکی از واجبات تبدیل شده است. در این مقاله به بررسی نحوه‌ اجرای وال پست در اسکلت بتنی، انواع آن، مزایای استفاده و نکات اجرایی مهم پرداخته می‌شود.

وال پست در اسکلت بتنی چگونه اجرا می‌شود؟

در یک ساختمان بتنی، وال پست معمولاً از یک عضو قائم یا افقی فولادی تشکیل می‌شود که باید از طریق اتصال مناسب به کف، سقف، تیر، ستون یا سایر اعضای سازه‌ای مهار شود. انتخاب مقطع، محل وادار و جزئیات اتصال از روی نقشه اجرایی تعیین می‌شود و صرفاً با انتخاب یک قوطی یا نبشی با اندازه ثابت نمی‌توان برای همه ساختمان‌ها نسخه یکسانی پیچید.

مسیر اجرای وال پست در اسکلت بتنی معمولاً به این شکل است:

  1. مشخص کردن محل وال پست روی نقشه و انتقال آن به کارگاه
  2. تعیین نوع اتصال به کف، ستون و سقف
  3. نصب پلیت‌های مدفون در صورت پیش‌بینی اتصال قبل از بتن‌ریزی
  4. اجرای وال پست و اتصالات آن
  5. اجرای دیوار با رعایت فاصله‌های موردنیاز
  6. اجرای اتصال دیوار به وال پست
  7. کنترل شاقولی، هم‌راستایی و آزادی حرکت اتصال
  8. اجرای نازک‌کاری و جزئیات پوشش اتصال

نکته مهم این است که وال پست نباید صرفاً به دیوار متصل شود؛ مسیر انتقال نیرو باید از دیوار به وال پست و از وال پست به سازه اصلی کامل باشد.

فیلم نحوه اجرای وال پست در اسکلت بتنی

در ادامه می‌توانید فیلم آموزش نحوه اجرای والپست در ساختمان بتنی را مشاهده نمایید:

نحوه اتصال وال پست به ستون بتنی

اتصال وال پست به ستون بتنی را نمی‌توان فقط با جوش دادن مستقیم یک مقطع فولادی به بتن انجام داد. بتن محل مناسبی برای جوشکاری مستقیم نیست و باید یک واسطه فولادی یا اتصال مکانیکی مناسب بین وال پست و عضو بتنی ایجاد شود.

دو حالت اصلی در ساختمان‌های بتنی وجود دارد:

1. اتصال وال پست به ستون بتنی با پلیت مدفون

اگر محل وال پست از قبل در نقشه مشخص شده باشد، می‌توان پلیت‌های فولادی اتصال را در زمان آرماتوربندی و قالب‌بندی در محل موردنظر قرار داد و پس از بتن‌ریزی، وال پست یا اجزای اتصال آن را به پلیت متصل کرد. نحوه اتصال آن به پلیت نیز تقریبا مشابه نصب وال پست در اسکلت فلزی می‌شود. مزیت این روش این است که اتصال از ابتدا در فرآیند اجرای سازه دیده شده و نیازی به سوراخ‌کاری بتن پس از سخت شدن آن نیست.

در این روش باید قبل از بتن‌ریزی موارد زیر کنترل شود:

  • محل دقیق پلیت
  • تراز و راستای پلیت
  • ابعاد و ضخامت پلیت طبق نقشه
  • اتصال مناسب پلیت به سازه
  • عدم جابه‌جایی پلیت هنگام بتن‌ریزی
  • دسترسی مناسب برای اجرای جوش یا اتصال بعدی

پلیت اگر چند سانتی‌متر از محل واقعی خود جابه‌جا شود، ممکن است هنگام نصب وال پست باعث ایجاد مشکل در شاقولی، محل دیوارچینی یا اتصال بالایی شود. بنابراین کنترل پلیت‌ها قبل از بتن‌ریزی بسیار مهم است.

2. اتصال وال پست به ستون بتنی با انکر بولت

اگر پلیت در زمان بتن‌ریزی پیش‌بینی نشده باشد، می‌توان با استفاده از اتصال مکانیکی یا شیمیایی طراحی‌شده، پلیت را بعداً روی ستون یا تیر بتنی نصب کرد. در این حالت ابتدا محل سوراخ‌ها مطابق نقشه مشخص می‌شود، بتن برای نصب انکر آماده می‌شود، انکر نصب شده و سپس پلیت به آن متصل می‌شود. در نهایت وال پست به پلیت متصل خواهد شد.

عمق سوراخ، قطر انکر، فاصله انکرها از لبه بتن و نوع انکر را نباید به‌صورت عدد ثابت برای همه پروژه‌ها تعیین کرد. این موارد به نوع اتصال، بار واردشده، مقاومت بتن و مشخصات عضو بتنی بستگی دارند. بنابراین استفاده از یک رول‌بولت یا انکر با اندازه ثابت صرفاً به دلیل رایج بودن آن، جایگزین جزئیات طراحی اتصال نیست.

فاصله وال پست از ستون بتنی چقدر باشد؟

در ضوابط منتشرشده برای ویرایش پنجم استاندارد ۲۸۰۰، برای این نوع دیوارها حداکثر فاصله جداسازی از ستون برابر با کمترین مقدار ۰٫۰۱ ارتفاع آزاد دیوار و ۳۰ میلی‌متر و حداقل فاصله ۱۳ میلی‌متر تعیین شده است.

مثلاً اگر ارتفاع آزاد دیوار ۳ متر باشد: ۰٫۰۱ × ۳۰۰۰ = ۳۰ میلی‌متر

در این حالت حد بالای فاصله محاسباتی ۳۰ میلی‌متر خواهد بود و حداقل فاصله نیز ۱۳ میلی‌متر است.

بنابراین عبارت‌هایی مثل «فاصله وال پست از ستون همیشه ۲ یا ۳ سانتی‌متر است» دقیق نیستند. فاصله نهایی باید با نوع دیوار و جزئیات اتصال هماهنگ باشد.

بیشتر بدانیم:  تفاوت پروفیل سبک و سنگین - مقایسه قیمت، کاربرد و ابعاد

نحوه اتصال والپست به ستون و اسکلت بتنی

نحوه اجرای وال پست قائم در ساختمان بتنی

پس از مشخص شدن محل وادار قائم، ابتدا محل آن روی کف مشخص می‌شود. اتصال پایینی باید به عضو سازه‌ای مناسب متصل شود و سپس مقطع قائم در محل خود قرار گرفته و شاقول شود. در ادامه، قسمت بالای وال پست به تیر یا دال بالایی متصل می‌شود.

اما یک نکته مهم وجود دارد: اتصال بالای وال پست نباید به‌گونه‌ای اجرا شود که حرکت نسبی موردنیاز دیوار و سازه را از بین ببرد.

در سیستم‌هایی که اتصال لغزشی برای بالای دیوار یا وادار پیش‌بینی شده است، جوشکاری اضافی، پر کردن فضای حرکتی با ملات یا اجرای اتصال صلب برخلاف دیتیل می‌تواند عملکرد سیستم را مختل کند. به همین دلیل، قبل از جوشکاری یا بستن اتصال بالایی باید مشخص شود که اتصال موردنظر:

  • مفصلی است،
  • کشویی است،
  • تلسکوپی است،
  • یا اتصال صلب طبق طراحی است.

ظاهر مشابه دو اتصال به معنی عملکرد یکسان آنها نیست.

بیشتر بخوانید: محاسبه حداقل نبشی برای وال پست

اتصال وال پست به تیر و سقف بتنی

در ساختمان‌های اسکلت بتنی، قسمت بالای وال پست ممکن است به تیر بتنی، دال یا عضو بتنی دیگری متصل شود. در پروژه‌هایی که اتصال از قبل پیش‌بینی شده، پلیت در زمان اجرای سازه در محل مشخص قرار می‌گیرد. اگر بتن‌ریزی انجام شده باشد، اتصال پس از آن با روش طراحی‌شده مانند نصب پلیت و انکر انجام می‌شود.

در هر دو حالت، نکته اصلی این است که اتصال بالای وال پست نباید باعث قفل شدن حرکت نسبی دیوار در جهتی شود که در طراحی برای آن آزادی حرکت در نظر گرفته شده است.

در اجرای دیوار نیز نباید فاصله بالای دیوار را با ملات، بتن یا مصالح سخت پر کرد، اگر در دیتیل اجرایی برای آن درز حرکتی پیش‌بینی شده باشد. در ویرایش پنجم استاندارد ۲۸۰۰، برای دیوارهای غیرسازه‌ای جداشده از قاب، فاصله جداسازی از سقف حداقل ۲۵ میلی‌متر یا مقدار خیز درازمدت تیر، هرکدام که بیشتر باشد، در متن پیوست ذکر شده است.

اگر طول دیوار در ساختمان بتنی زیاد باشد چه باید کرد؟

طبق ضوابط پیوست ششم ویرایش پنجم استاندارد ۲۸۰۰، طول آزاد دیوار نباید بیش از ۴ متر و ارتفاع آزاد آن نباید بیش از ۳٫۵ متر در نظر گرفته شود.

  • اگر طول آزاد دیوار از ۴ متر بیشتر شود، استفاده از عضو قائم مانند وادار برای مهار خارج از صفحه دیوار مطرح می‌شود.
  • اگر ارتفاع آزاد دیوار بیشتر از ۳٫۵ متر باشد، باید با استفاده از عضو افقی یا تیرک، ارتفاع آزاد دیوار کاهش داده شود.

بنابراین در یک ساختمان بتنی با دیوار مثلاً ۶ متری و ارتفاع زیاد، نمی‌توان صرفاً یک وال پست کناری در دو طرف اجرا کرد و کار را تمام‌شده دانست. تعداد و محل وادارها و تیرک‌ها باید بر اساس طول و ارتفاع دیوار و جزئیات طراحی مشخص شود.

یک نکته اجرایی مهم نیز وجود دارد: در جزئیات ویرایش پنجم، وادار نباید به‌صورت چسبیده به ستون اجرا شود و برای برخی جزئیات، حداقل فاصله یک متر از ستون برای وادار ذکر شده است. این موضوع با «فاصله جداسازی خود دیوار از ستون» یکی نیست و نباید این دو فاصله را با هم اشتباه گرفت.

نکات مخصوص اجرای وال پست در سازه بتنی

  1. قبل از سوراخ‌کاری محل آرماتورها را بررسی کنید
  2. پلیت را از اول در محل درست نصب کنید
  3. جوشکاری را به اتصال لغزشی تبدیل نکنید
  4. درز حرکتی را با ملات پر نکنید
  5. شاقولی و هم‌راستایی را قبل از دیوارچینی کنترل کنید
  6. مقطع وال پست را از روی نمونه ساختمان دیگر کپی نکنید

جمع‌بندی

نحوه اجرای وال پست در اسکلت بتنی بیش از هر چیز به جزئیات اتصال وال پست به سازه بتنی وابسته است. اگر پلیت‌ها قبل از بتن‌ریزی پیش‌بینی شوند، اجرای اتصال ساده‌تر می‌شود؛ اگر سازه قبلاً بتن‌ریزی شده باشد نیز می‌توان با اتصالات پس از اجرا، مانند انکرهای مکانیکی یا شیمیایی، اتصال موردنیاز را ایجاد کرد.

در این میان، فقط محکم بودن اتصال اهمیت ندارد. اتصال انواع وال پست به ستون بتنی باید هم مهار موردنیاز دیوار را تأمین کند و هم اجازه دهد دیوار و سازه در صورت نیاز، حرکت نسبی طراحی‌شده خود را داشته باشند. به همین دلیل، پلیت، انکر، وادار، اتصال بالایی، فاصله دیوار از ستون و جزئیات دیوارچینی باید به‌صورت یک سیستم واحد دیده شوند.

برای ساختمان بتنی، سه کنترل را هیچ‌وقت از قلم نیندازید: محل و روش اتصال به بتن، آزادی حرکت موردنیاز دیوار و سازه، و طول و ارتفاع آزاد دیوار. همین سه مورد بخش مهمی از خطاهای اجرایی وال پست در اسکلت بتنی را مشخص می‌کنند.

سوالات متداول

آیا می‌توان وال پست را بعد از بتن‌ریزی ساختمان اجرا کرد؟
بله. اگر پلیت در زمان بتن‌ریزی پیش‌بینی نشده باشد، امکان اجرای اتصال پس از بتن‌ریزی با انکرهای مکانیکی یا شیمیایی و پلیت وجود دارد؛ اما مشخصات اتصال باید متناسب با عضو بتنی و بار طراحی انتخاب شود.

نحوه اتصال وال پست به ستون بتنی چگونه است؟
معمولاً با پلیت مدفون در بتن یا پلیت نصب‌شده پس از بتن‌ریزی به کمک انکر انجام می‌شود و سپس وال پست طبق دیتیل اجرایی به پلیت متصل می‌شود.

فاصله وال پست از ستون بتنی چقدر است؟
برای دیوارهای جداشده، عدد ثابت وجود ندارد. در متن پیوست ویرایش پنجم ۲۸۰۰، فاصله جداسازی از ستون حداقل ۱۳ میلی‌متر و حداکثر برابر با کمترین مقدار ۰٫۰۱ ارتفاع آزاد دیوار و ۳۰ میلی‌متر تعیین شده است.

اگر طول دیوار بتنی بیشتر از ۴ متر باشد چه کنیم؟
در صورت عبور طول آزاد دیوار از ۴ متر، باید برای مهار خارج از صفحه دیوار از عضو قائم مانند وادار استفاده شود، مگر اینکه سیستم دیوار طبق جزئیات طراحی، راهکار دیگری برای مهار ارائه کرده باشد.

آیا وال پست باید به ستون بتنی جوش شود؟
خود بتن محل جوشکاری نیست. ابتدا باید یک سیستم اتصال مناسب مانند پلیت و انکر یا پلیت مدفون در بتن ایجاد شود و سپس عضو فولادی وال پست به آن متصل شود.

5/5 - (2 امتیاز)

ارسال دیدگاه

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد.

مقالات مرتبط