نصب گیره و قلاب میلگرد بستر برای اتصال میلگرد بستر به ستون یا وادار و تأمین مهار موردنیاز دیوارهای غیرسازه‌ای انجام می‌شود. در این روش، گیره روی وال پست نصب شده و قلاب، ارتباط آن را با میلگرد بستر داخل بند ملات برقرار می‌کند.

نکته مهم این است که اتصال دیوار به سازه نباید مانع جابه‌جایی نسبی موردنیاز آن‌ها شود. به همین دلیل، جوش‌دادن مستقیم میلگرد بستر به ستون یا محکم‌کردن تمام اجزای اتصال، الزاماً روش صحیحی نیست.

در این راهنما، مراحل نصب گیره و قلاب، نحوه اتصال میلگرد بستر به وال‌پست و ناودانی منقطع و نکات اجرایی مربوط به ستون‌های بتنی و فولادی را بررسی می‌کنیم.

گیره و قلاب چه نقشی در اتصال میلگرد بستر به وال پست دارند؟

وظیفه اصلی گیره و قلاب، ایجاد اتصال مطابق طرح میان میلگرد بستر و وال پست است؛ بدون آنکه رفتار موردنیاز دیوار در برابر جابه‌جایی سازه مختل شود. گیره معمولاً قطعه‌ای ورقی است که به والپست متصل می‌شود. قلاب نیز از مفتول فولادی خم‌کاری‌شده ساخته شده و میان گیره و میلگرد بستر قرار می‌گیرد.

در زمان زلزله، قاب ساختمان تغییرشکل می‌دهد. اگر دیوار به شکل نامناسب و کاملاً صلب به ستون متصل شده باشد، ممکن است تغییرمکان قاب به دیوار تحمیل شود و ترک‌خوردگی یا آسیب ایجاد کند. از سوی دیگر، اتصال ضعیف یا ناقص نیز نمی‌تواند مهار موردنظر را تأمین کند.

در نمونه‌های متداول بازار، ضخامت ورق گیره حدود ۲ میلی‌متر و قطر مفتول قلاب حدود ۴ میلی‌متر است؛ اما این اعداد به‌تنهایی مشخصات اجرایی همه پروژه‌ها نیستند. ابعاد و شکل محصول گیره و قلاب میلگرد بستر باید با نقشه و سیستم اتصال انتخاب‌شده مطابقت داشته باشند.

مراحل نصب گیره و قلاب میلگرد بستر

مراحل نصب گیره و قلاب میلگرد بستر در ۴ مرحله

روش نصب گیره و قلاب شامل تعیین تراز اتصال، نصب گیره روی وال پست، قراردادن قلاب و اجرای میلگرد بستر در بند ملات است. ترتیب این مراحل اهمیت دارد؛ زیرا نصب گیره در ارتفاع اشتباه، اتصال قلاب به میلگرد بستر را دشوار می‌کند.

مرحله اول: تعیین محل نصب گیره

ابتدا ارتفاع رج‌های دیوارچینی و محل اجرای میلگرد بستر مشخص می‌شود. گیره باید در ترازی نصب شود که قلاب بتواند بدون تغییرشکل نامناسب به میلگرد بستر متصل شود.

برای مثال، اگر ارتفاع بلوک ۲۰ سانتی‌متر و ضخامت بند ملات ۱ سانتی‌متر باشد، ارتفاع تقریبی هر رج ۲۱ سانتی‌متر خواهد بود. درصورتی‌که میلگرد بستر در هر دو رج اجرا شود، فاصله ترازهای متوالی آن حدود ۴۲ سانتی‌متر است.

این عدد حاصل ابعاد بلوک و ترتیب رج‌هاست، نه فاصله ثابت و الزامی گیره‌ها در تمام پروژه‌ها. فاصله ردیف‌های مسلح باید مطابق طراحی دیوار تعیین شده باشد.

نکته اجرایی: پیش از سوراخ‌کاری ستون، چند رج ابتدایی را کنترل کنید تا ضخامت واقعی ملات باعث اختلاف تراز گیره و میلگرد بستر نشود.

مرحله دوم: نصب گیره روی ستون یا وادار

پس از علامت‌گذاری، گیره با روش اتصال مناسب روی وال پست گالوانیزه نصب می‌شود. در ستون بتنی معمولاً از اتصال مکانیکی یا کاشتی طراحی‌شده استفاده می‌شود. در ستون و وادار فولادی نیز امکان استفاده از اتصال جوشی یا مکانیکی، متناسب با جزئیات پروژه، وجود دارد.

گیره باید به‌درستی روی سطح قرار گیرد؛ به‌گونه‌ای که پس از نصب، چرخش یا لق‌زدگی غیرعادی نداشته باشد. اگر محل سوراخ گیره با میلگرد اصلی ستون بتنی تداخل داشته باشد، نباید برای نصب قطعه، آرماتور ستون را قطع کرد.

مرحله سوم: قرار دادن قلاب در گیره

پس از نصب گیره، قلاب در محل پیش‌بینی‌شده قرار می‌گیرد. قسمت درگیرشونده قلاب باید در راستای بند افقی ملات باشد تا اتصال آن با میلگرد بستر بدون فشار یا خم‌کاری اضافی انجام شود. در این مرحله، سه نکته اهمیت دارد:

  • قلاب باید با ابعاد گیره سازگار باشد.
  • قسمت خم‌شده قلاب نباید ترک یا شکستگی داشته باشد.
  • اتصال نباید حرکت نسبی پیش‌بینی‌شده بین دیوار و سازه را محدود کند.

در اتصالات متداول غیرصلب، جوش‌دادن قلاب به گیره یا میلگرد بستر انجام نمی‌شود؛ زیرا می‌تواند عملکرد اتصال را تغییر دهد.

مرحله چهارم: اتصال میلگرد بستر به قلاب

پس از رسیدن دیوارچینی به تراز اتصال، میلگرد بستر روی ملات رج قرار می‌گیرد و با قلاب درگیر می‌شود. میلگرد باید در امتداد دیوار قرار داشته باشد و قلاب نباید باعث بالا آمدن آن از بند ملات شود.

سپس ملات به‌گونه‌ای اجرا می‌شود که میلگرد بستر در جای مناسب باقی بماند. درعین‌حال، فضای لازم برای عملکرد اتصال نباید با ملات اضافی مسدود شود. اشتباه رایج: خم‌کردن انتهای میلگرد بستر به زاویه ۹۰ درجه با طول ثابت ۲۰ سانتی‌متر، روش عمومی تمام اتصالات نیست. در اتصال گیره و قلاب، شکل درگیری قطعات باید مطابق جزئیات همان سیستم باشد.

اتصال گیره قلاب میلگرد بستر

نحوه نصب گیره والپست روی ستون بتنی

در ستون بتنی، گیره معمولاً با انکر مناسب به بتن متصل می‌شود. مهم‌ترین نکته، انتخاب اتصال دارای ظرفیت کافی و اجرای صحیح سوراخ‌کاری است.

ترتیب کار به این صورت است:

۱. محل نصب گیره روی ستون علامت‌گذاری می‌شود.

۲. موقعیت آرماتورهای ستون برای جلوگیری از آسیب هنگام سوراخ‌کاری کنترل می‌شود.

۳. سوراخ با قطر و عمق موردنیاز انکر ایجاد می‌شود.

۴. سوراخ از گردوغبار پاک شده و انکر مطابق دستورالعمل سازنده نصب می‌شود.

بیشتر بدانیم:  میلگرد بستر چیست؟ انواع، کاربرد و تفاوت نردبانی و خرپایی

۵. گیره بسته شده و اتصال از نظر استقرار صحیح کنترل می‌شود.

برای انکر مکانیکی، قطر سوراخ و گشتاور بستن اهمیت دارد. در انکر شیمیایی نیز تمیزبودن سوراخ، عمق کاشت و زمان گیرش ماده ضروری است.

برای مثال، اگر یک انکر به ۶۰ میلی‌متر عمق کاشت مؤثر نیاز داشته باشد، سوراخی با عمق ۳۰ میلی‌متر اتصال معادل ایجاد نمی‌کند. استفاده از پیچ و رول‌پلاک پلاستیکی معمولی بدون احراز ظرفیت اتصال نیز جایگزین مطمئنی برای انکر مناسب نیست.

نحوه نصب گیره میلگرد بستر روی ستون فلزی

در ستون فولادی، مانند اجرای وال پست گیره می‌تواند با جوشکاری یا اتصال مکانیکی مناسب نصب شود. اگر اتصال جوشی در نظر گرفته شده باشد، ابتدا محل جوش از آلودگی و پوشش‌های مزاحم پاک می‌شود. سپس گیره در تراز صحیح قرار گرفته و جوش مطابق اندازه و طول تعیین‌شده اجرا می‌شود.

پس از جوشکاری باید اتصال از نظر ترک، ناپیوستگی و کیفیت ظاهری بررسی شود. همچنین پوشش ضدخوردگی نواحی آسیب‌دیده ترمیم شود.

تفاوت اصلی با ستون بتنی این است که در اتصال فولادی ممکن است گیره مستقیماً به عضو جوش داده شود؛ اما در بتن، اتصال معمولاً از طریق انکر یا قطعه مدفون انجام می‌شود.

در هر دو حالت، اتصال گیره به ستون را نباید با اتصال قلاب به میلگرد بستر اشتباه گرفت؛ این دو بخش وظایف متفاوتی دارند.

نصب گیره وال پست

نحوه اتصال میلگرد بستر به وال پست

اتصال میلگرد بستر به وال‌پست در محل برخورد دیوار با وادار یا وال پست انجام می‌شود. اگر جزئیات پروژه استفاده از گیره و قلاب را پیش‌بینی کرده باشد، گیره روی وادار نصب شده و قلاب با میلگرد بستر درگیر می‌شود.

در وادارهای فولادی، محل اتصال گیره باید با تراز میلگرد بستر هماهنگ باشد. اگر وادار دارای اتصال لغزشی به سازه است، نباید با اجرای اتصالات اضافی، آزادی حرکت طراحی‌شده آن از بین برود.

نکته مهم دیگر این است که گیره و قلاب جایگزین خود وال‌پست نیستند. این قطعات فقط بخشی از جزئیات اتصال‌اند و وظیفه مهار دیوار به مجموعه سیستم طراحی‌شده وابسته است.

نحوه اتصال میلگرد بستر به ناودانی منقطع

اتصال میلگرد بستر به ناودانی منقطع با اتصال گیره و قلاب یکسان نیست. ناودانی منقطع در بعضی جزئیات برای مهار خارج از صفحه لبه دیوار و فراهم‌کردن حرکت نسبی موردنیاز استفاده می‌شود.

در این حالت، ناودانی در محل تعیین‌شده روی ستون یا وادار نصب می‌شود و لبه دیوار در محدوده آن قرار می‌گیرد.

آیا میلگرد بستر باید به ناودانی منقطع جوش داده شود؟

در جزئیاتی که اتصال لغزشی پیش‌بینی شده است، میلگرد بستر نباید به ناودانی منقطع جوش داده شود؛ زیرا جوشکاری می‌تواند حرکت نسبی موردنیاز را محدود کند. همچنین فضای حرکت نباید با ملات سخت پر شود.

برای تشخیص تفاوت دو روش، جدول زیر کاربردی است:

ویژگی گیره و قلاب ناودانی منقطع
قطعه اتصال گیره ورقی و قلاب مفتولی قطعه ناودانی‌شکل
کاربرد ارتباط میلگرد بستر با وال پست مهار لبه دیوار مطابق جزئیات
نکته اصلی اجرا هم‌ترازی قلاب و میلگرد بستر حفظ عملکرد لغزشی در صورت پیش‌بینی
خطای مهم جوشکاری ناخواسته قلاب جوش‌دادن میلگرد یا پرکردن فضای لغزش

انتخاب میان این دو روش به جزئیات اتصال دیوار بستگی دارد و نمی‌توان آن‌ها را بدون اصلاح طراحی جایگزین یکدیگر کرد.

نکات مهم در اجرای اتصال میلگرد بستر به وال پست

پس از نصب گیره و قلاب، کیفیت اتصال به صحت اجرای میلگرد بستر و جزئیات مجاور نیز وابسته است.

همپوشانی میلگرد بستر

اگر طول شاخه میلگرد بستر کافی نباشد، اتصال شاخه‌ها باید با طول همپوشانی تعیین‌شده در جزئیات اجرایی انجام شود. همپوشانی شاخه‌های میلگرد بستر با طول درگیری قلاب یکسان نیست. نباید مقدار یکی را برای دیگری استفاده کرد.

پوشش ملات روی میلگرد

میلگرد بستر باید در بند افقی ملات و با پوشش مناسب قرار گیرد. اگر عرض میلگرد بیش‌ازحد بزرگ باشد، مفتول‌های طولی ممکن است به سطح خارجی دیوار نزدیک شوند. همچنین قلاب نباید میلگرد بستر را از موقعیت مناسب در بند ملات خارج کند.

فاصله جداسازی دیوار از سازه

در محل‌هایی که فاصله جداسازی یا حرکت نسبی پیش‌بینی شده، نباید فضای خالی با ملات سخت پر شود. برای نمونه، اگر در نقشه فاصله ۲۵ میلی‌متری زیر تیر تعیین شده باشد، پرکردن آن با ملات، عملکرد موردنظر را تغییر می‌دهد.

این فاصله برای همه ساختمان‌ها ثابت نیست و به جزئیات طراحی وابسته است.

نحوه اتصال میلگرد بستر به وال پست

اشتباهات رایج در نصب گیره و قلاب میلگرد بستر

مهم‌ترین خطاها معمولاً در جانمایی، اتصال به ستون و درگیری قلاب با میلگرد بستر رخ می‌دهند.

اشتباه مشکل ایجادشده راهکار
نصب گیره بالاتر یا پایین‌تر از رج قرارگیری نامناسب قلاب اصلاح تراز پیش از ادامه دیوارچینی
استفاده از انکر نامناسب در بتن کاهش اطمینان اتصال استفاده از اتصال با ظرفیت مشخص
آسیب‌زدن به آرماتور ستون آسیب احتمالی به عضو سازه‌ای توقف سوراخ‌کاری و اصلاح محل
جوش‌دادن قلاب در اتصال غیرصلب محدودشدن حرکت نسبی اجرای اتصال بدون جوش ناخواسته
پرکردن ناودانی لغزشی با ملات اختلال در حرکت دیوار خالی نگه‌داشتن فضای حرکت
خم‌کردن شدید قلاب برای جبران اختلاف تراز تغییر شکل قطعه اصلاح جانمایی گیره

بهتر است اتصال نمونه پیش از ادامه دیوارچینی تأیید شود؛ زیرا پس از پوشیده‌شدن قطعات با ملات، اصلاح آن‌ها دشوارتر خواهد بود.

سؤالات متداول درباره نصب گیره و قلاب میلگرد بستر

نحوه نصب گیره و قلاب میلگرد بستر چگونه است؟
ابتدا تراز رج مسلح مشخص می‌شود، سپس گیره روی ستون یا وادار نصب شده و قلاب در محل خود قرار می‌گیرد. در ادامه، میلگرد بستر داخل بند ملات اجرا و با قلاب درگیر می‌شود.

نحوه اتصال میلگرد بستر به وال پست چگونه است؟
در جزئیات گیره و قلاب، گیره روی وادار نصب می‌شود و قلاب ارتباط آن را با میلگرد بستر برقرار می‌کند. اتصال باید عملکرد مهاری و حرکت نسبی پیش‌بینی‌شده را حفظ کند.

آیا میلگرد بستر به ناودانی منقطع جوش داده می‌شود؟
در اتصال لغزشی، خیر. جوش‌دادن میلگرد به ناودانی می‌تواند حرکت نسبی موردنیاز دیوار را مختل کند.

آیا قلاب میلگرد بستر باید به گیره جوش داده شود؟
در اتصالات متداول غیرصلب، قلاب بدون جوشکاری در گیره قرار می‌گیرد. جوشکاری نباید عملکرد طراحی‌شده اتصال را تغییر دهد.

نصب گیره روی ستون بتنی با چه اتصالی انجام می‌شود؟
بسته به جزئیات طراحی، از انکر مکانیکی، انکر شیمیایی یا قطعه مدفون استفاده می‌شود. قطر سوراخ، عمق کاشت و نحوه نصب باید با مشخصات اتصال مطابقت داشته باشد.

جمع‌بندی

نصب گیره و قلاب میلگرد بستر زمانی صحیح است که محل اتصال میلگرد بستر به وال پست، روش نصب روی ستون، جهت قرارگیری قلاب و ارتباط آن با میلگرد بستر با نقشه اجرایی هماهنگ باشند. کنترل تراز گیره‌ها، انتخاب انکر یا جوش مناسب و حفظ عملکرد اتصالات لغزشی، از مهم‌ترین نکاتی هستند که باید پیش از تکمیل دیوارچینی بررسی شوند.

5/5 - (1 امتیاز)

ارسال دیدگاه

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد.

مقالات مرتبط