اجرای سقف تیرچه بلوک یکی از متداول‌ترین روش‌های ساخت سقف در ساختمان‌سازی است. این روش به دلیل سرعت اجرا، سبک‌سازی سازه و اقتصادی بودن، محبوبیت زیادی پیدا کرده است. در این روش، تیرچه‌های پیش‌ساخته به عنوان اعضای اصلی باربر عمل کرده و بلوک‌های سبک بین آن‌ها قرار می‌گیرند. درواقع سقف تیرچه بلوک یکی از روش‌های رایج در ساخت و ساز است که به دلیل مزایای زیادی که دارد، بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد. در ادامه، در مورد نحوه اجرای سقف تیرچه بلوک و نکات مهم در اجرای آن توضیحاتی ارائه می‌دهیم.

 

اجرای سقف تیرچه بلوک در اسکلت بتنی

مراحل نصب سقف تیرچه بلوک شامل دو بخش اصلی است. آماده‌سازی و نصب تیرچه‌ها و بلوک‌ها و مراحل اجرای بتن‌ریزی. در ادامه مراحل اجرای سقف تیرچه بلوک در اسکلت بتنی را ارائه می‌کنیم:

 

اجرای تیرچه بلوک در اسکلت بتنی

 

زیرسازی و قالب‌بندی: ابتدا لوله‌های داربستی یا پروفیل‌های فلزی به عنوان شاسی در محل قرارگیری تیرها نصب می‌شوند. سپس قالب‌های چوبی یا فلزی روی شاسی‌ها نصب می‌شود تا بتن تیرها را در شکل دلخواه نگه دارد.

آرماتوربندی تیرها: در این مرحله آرماتورها به اندازه‌های مورد نیاز برش داده شده و خم می‌شوند تا اسکلت اصلی تیر را تشکیل دهند. سپس آرماتورها با استفاده از سیم مفتولی به هم بسته می‌شوند. خاموت‌ها نیز به صورت عمودی به آرماتورهای اصلی بسته می‌شوند تا مقاومت خمشی تیر را افزایش دهند.

نصب تیرچه‌ها: در این مرحله تیرچه‌ها با فاصله مشخص روی قالب‌هایی که قبلاً آماده شده‌اند قرار می‌گیرند و سپس با استفاده از سیم مفتولی به آرماتورهای تیر متصل می‌شوند.

بلوک‌گذاری: حالا بلوک‌های سبک بین تیرچه‌ها قرار می‌گیرند تا فضای خالی پر شود و سقف استحکام پیدا کند.

آرماتوربندی حرارتی: در این مرحله روی بلوک‌هایی که بین تیرچه‌ها قرار گرفته‌اند، آرماتورهایی با فاصله مشخص قرار می‌گیرد تا مقاومت سقف در برابر تغییرات دمایی افزایش یابد.

بتن‌ریزی: حالا لازم است بتن با نسبت‌های مشخص آب، سیمان و سنگدانه‌ها مخلوط ‌و به آرامی و به صورت یکنواخت روی سقف ریخته ‌شود. برای خارج کردن هوای حبس شده در بتن، از ویبراتور استفاده می‌شود.

از مهمترین مزایای اجرای سقف تیرچه بلوک این است که به دلیل استفاده از بلوک‌های سبک، بار مرده ساختمان کاهش می‌یابد. همچنین بلوک‌های سبک خاصیت عایق حرارتی و صوتی خوبی دارند.

 

اجرای سقف تیرچه بلوک در اسکلت فلزی

بر خلاف اسکلت بتنی که تیرچه‌ها معمولاً به طور مستقیم روی تیرهای بتنی قرار می‌گیرند، در اسکلت فلزی، تیرچه‌ها اغلب به نبشی‌هایی که به تیرهای فلزی جوش شده‌اند، متصل می‌شوند. این تفاوت به دلیل جنس تیرهای اصلی و روش اتصال آن‌ها است.

اجرای سقف تیرچه بلوک در اسکلت فلزی به این صورت انجام می‌شود که تیرچه‌ها روی تیرهای اصلی فولادی قرار گرفته، سپس بلوک‌های پرکننده نصب شده و پس از اجرای میلگردهای حرارتی و تقویتی، بتن‌ریزی سقف انجام می‌شود. این روش یکی از رایج‌ترین سیستم‌های اجرای سقف در سازه‌های فلزی است و به دلیل هزینه مناسب، سهولت اجرا و عملکرد سازه‌ای مطلوب، در ساختمان‌های مسکونی، اداری و تجاری کاربرد گسترده‌ای دارد.

در ادامه جزئیات مراحل اجرای سقف تیرچه بلوک در اسکلت فلزی را با هم بررسی می‌کنیم:

آماده‌سازی اسکلت فلزی: در مرحله آماده‌سازی بهتر است از استحکام و تراز بودن تیرهای فلزی اطمینان حاصل کرده و سپس نبشی‌ها به تیرهای اصلی در فواصل مشخص جوشکاری شوند. ابعاد و تعداد تیرچه‌ها نیز باید بر اساس دهانه‌ها و بارگذاری دقیق محاسبه شوند.

نصب تیرچه‌ها: حالا تیرچه‌ها روی نبشی‌های جوش شده قرار داده شده و با استفاده از پیچ یا جوشکاری (بسته به نوع تیرچه و نبشی) متصل می‌شوند. لازم است در این مرحله از تراز بودن و فاصله مناسب بین تیرچه‌ها اطمینان حاصل شود.

بلوک‌گذاری: قرار دادن بلوک‌های سبک بین تیرچه‌ها در این مرحله انجام می‌شود. در این بخش باید از پر شدن کامل فضا بین تیرچه‌ها با بلوک‌ها اطمینان حاصل شود.

آرماتوربندی: حالا اجرای آرماتورهای حرارتی روی بلوک‌ها برای افزایش مقاومت سقف در برابر تغییرات دمایی صورت می‌گیرد. درصورت نیاز اجرای آرماتورهای تقویتی (برای دهانه‌های بزرگ یا بارگذاری‌های خاص) نیز انجام می‌شود.

بتن‌ریزی: درآخر روی سقف بتن ریخته می‌شود. اینکار باید به صورت یکنواخت و با ضخامت مناسب صورت گیرد.  برای خارج کردن هوای حبس شده در بتن نیز از ویبره استفاده می‌شود.

درعین مزایای ذکر شده در بالا، اجرای سقف تیرچه بلوک دچار محدودیت‌هایی است. به این ترتیب که برای دهانه‌های بزرگ، استفاده از تیرچه بلوک مناسب نیست. درنهایت اینکه اجرای سقف تیرچه بلوک نیاز به تخصص و تجربه دارد.

اجرای تیرچه بلوک در اسکلت فلزی

اجرای سقف تیرچه بلوک در ساختمان بنایی

اجرای سقف تیرچه بلوک در ساختمان بنایی یکی از رایج‌ترین روش‌های سقف‌کشی در ساختمان‌های سنتی، ویلایی و بنایی است. ساختمان بنایی به سازه‌هایی گفته می‌شود که دیوارهای باربر آن‌ها از مصالح بنایی (آجر، بلوک سیمانی یا سنگ) تشکیل شده و فاقد اسکلت بتنی یا فلزی هستند. در این نوع ساختمان‌ها، اجرای درست سقف تیرچه بلوک نقش بسیار مهمی در افزایش استحکام کلی بنا، توزیع بار و ایجاد یکپارچگی سازه‌ای دارد.

مراحل اجرای سقف تیرچه بلوک در ساختمان بنایی

  1. اجرای کلاف افقی (تیرهای پیرامونی) به منظور ایجاد یکپارچگی سازه‌ای، جلوگیری از لرزش سقف و اتصال مناسب سقف به دیوارهای باربر، ابتدا کلاف بتنی افقی (تیر پیرامونی) روی دیوارها اجرا می‌شود. عرض و ارتفاع این کلاف باید مطابق با آیین‌نامه‌های مقررات ملی ساختمان باشد.
  2. شمع‌بندی و زیرسازی برای جلوگیری از شکم‌دادن سقف و ایجاد خیز منفی در تیرچه‌ها هنگام بتن‌ریزی، اقدام به شمع‌بندی کامل زیر سقف می‌کنیم. شمع‌های چوبی یا فلزی با فواصل مناسب و استاندارد نصب می‌شوند تا وزن سقف را تا زمان کسب مقاومت کافی بتن تحمل کنند.
  3. جایگذاری و نصب تیرچه‌ها تیرچه‌های پیش‌تنیده یا معمولی طبق نقشه و با توجه به طول دهانه‌ها روی کلاف‌های بتنی قرار می‌گیرند. فاصله آکس تا آکس تیرچه‌ها معمولاً بین ۵۰ تا ۷۰ سانتی‌متر است. رعایت دقیق نشیمن تیرچه روی کلاف (حداقل ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متر) در این مرحله بسیار حیاتی است.
  4. اجرای چیدمان بلوک‌ها بلوک‌های سیمانی، سفالی یا پلی‌استایرن (یونولیت) به صورت منظم بین تیرچه‌ها چیده می‌شوند. این بلوک‌ها علاوه بر نقش قالب، باعث کاهش وزن سقف و بهبود عایق حرارتی و صوتی نیز می‌شوند.
  5. آرماتوربندی و اجرای میلگردهای حرارتی در این مرحله شبکه آرماتوربندی شامل میلگردهای حرارتی و افت (عمود بر تیرچه‌ها)، میلگردهای تقویتی در محل بارهای متمرکز و کلاف‌های میانی اجرا می‌شود. تمام اتصالات باید با سیم آرماتوربندی محکم گره خورده و کاملاً تمیز و بدون خاک باشند.
  6. بتن‌ریزی پس از کنترل نهایی تمام مراحل توسط مهندس ناظر، بتن‌ریزی یکپارچه و پیوسته انجام می‌گیرد. ضخامت لایه بتن روی بلوک‌ها معمولاً بین ۵ تا ۱۰ سانتی‌متر است. ویبره‌کاری مناسب برای پر شدن کامل فضاها و جلوگیری از حفره‌های هوا الزامی است. ضمنا مراقبت از سقف حداقل به مدت ۷ تا ۱۴ روز پس از بتن‌ریزی ضروری است.
بیشتر بدانیم:  ابعاد و وزن استاندارد یونولیت سقفی (فوم سقفی)

مقیسه تفاوت اجرای سقف تیرچه بلوک در ساختمان بنایی با اسکلت بتنی

در ساختمان بنایی، تیرچه‌ها مستقیماً روی دیوارهای باربر قرار می‌گیرند، بنابراین دقت در تراز بودن دیوارها و عرض نشیمن تیرچه بسیار حیاتی است. همچنین نیاز به اجرای تیر تقویتی (تیرچه کمکی یا کمرنگ) در محل‌های بار متمرکز بیشتر احساس می‌شود. ضمنا بار مرده سقف باید به طور یکنواخت بر روی دیوارهای باربر توزیع شود تا از ایجاد ترک و نشست جلوگیری گردد.

نکات مهم در نصب سقف تیرچه بلوک

به‌طور کلی، هزینه اجرای سقف تیرچه بلوک نسبت به سایر روش‌ها کمتر است. همچنین نسبت به سایر روش‌های سقف‌سازی، سرعت اجرای سقف تیرچه بلوک بسیار بالاتر ارزیابی می‌شود. اما در نصب سقف تیرچه بلوک، رعایت نکات زیر برای تضمین کیفیت، استحکام و ایمنی سازه و بهره‌مندی از مزایای آن ضروری است:

انتخاب مصالح باکیفیت:

تیرچه‌ها باید سالم و بدون ترک باشد و جوشکاری آن‌ها مناسب باشد. بلوک‌های مورد استفاده (سفالی، سیمانی یا یونولیت سقفی ) نیز باید مقاوم، سبک و بدون شکستگی یا حفره باشند. بهتر است بتن مصرفی با مقاومت مناسب (معمولا عیار 300 تا 350) تهیه شود، در مقاله ای دیگر در رابطه با نحوه و اجرای سقف تیرچه یونولیت صحبت کرده ایم که می توانید نکات این سقف را در آنجا مطالعه کنید.

آماده‌سازی و تراز سقف:

پیش از شروع نصب، باید دیوارها و ستون‌ها از نظر تراز بودن بررسی شوند. همچنین سطح زیر تیرچه‌ها باید کاملا صاف و بدون مانع باشد تا تیرچه‌ها به‌درستی جای‌گذاری شوند. بهتر است شاقول و تراز بودن کل سقف در مراحل مختلف نصب کنترل شود.

نصب صحیح تیرچه‌ها:

تیرچه‌ها باید کاملا مطابق با نقشه اجرایی و با فواصل یکنواخت (معمولاً 50 تا 60 سانتی‌متر) نصب شوند. ضمن اینکه طول تیرچه‌ها نباید از طول مشخص‌شده در نقشه تجاوز کند، و در صورت نیاز به برش، این کار با دقت انجام شود. همچنین تیرچه‌ها باید به‌صورت کامل روی تکیه‌گاه‌ها (حداقل 10 تا 15 سانتی‌متر) قرار گیرند.

ضمنا عرض نشیمن تیرچه روی دیوار بنایی نباید کمتر از ۱۰ سانتی‌متر باشد.

جلوگیری از جابه‌جایی تیرچه‌ها و بلوک‌ها:

برای تثبیت تیرچه‌ها و بلوک‌ها در جای خود، از شمع‌بندی و گیره‌های موقت استفاده شود. در حین نصب، مراقب باشید که بلوک‌ها ترک نخورند یا شکسته نشوند.

شمع‌بندی صحیح:

شمع‌بندی باید با دقت انجام شود تا وزن سقف و بتن‌ریزی را تحمل کند. فاصله شمع‌ها از یکدیگر باید استاندارد باشد (حدود 1 تا 1.5 متر). از استحکام شمع‌ها و تکیه‌گاه‌ها پیش از بتن‌ریزی اطمینان حاصل شود.

رعایت اصول میلگردگذاری:

میلگردهای تقویتی و حرارتی مطابق نقشه و با رعایت فاصله‌ها و جهت‌گذاری مناسب نصب شوند. در نقاط حساس، مانند اطراف داکت‌ها، بازشوها و محل برخورد تیرچه‌ها با تیرها، میلگردگذاری اضافی انجام شود. پوشش میلگردها با بتن (حداقل 3 سانتی‌متر) رعایت شود تا از زنگ‌زدگی جلوگیری شود.

کنترل کیفیت بتن‌ریزی:

بتن مصرفی باید یکنواخت و با مقاومت کافی تهیه شود. از بتن‌هایی که جداشدگی مصالح دارند استفاده نکنید. حین بتن‌ریزی، از ویبره مناسب برای تراکم بتن و جلوگیری از ایجاد حفره‌های هوا استفاده کنید. بتن‌ریزی باید به‌صورت یکنواخت انجام شود تا فشار اضافه روی نقاط خاص ایجاد نشود.

عمل‌آوری بتن:

سطح بتن پس از بتن‌ریزی باید به مدت حداقل 7 روز مرطوب نگه داشته شود. در شرایط هوای گرم، از گونی خیس یا پلاستیک برای حفظ رطوبت استفاده شود. از برداشتن زودهنگام شمع‌ها خودداری شود. شمع‌ها تنها زمانی برداشته شوند که بتن به مقاومت کافی رسیده باشد (معمولاً 14 تا 21 روز پس از بتن‌ریزی).

رعایت ایمنی در حین اجرا:

کارگران باید تجهیزات ایمنی مانند کلاه ایمنی و دستکش داشته باشند. در حین بتن‌ریزی، از حرکت اضافی روی سقف جلوگیری شود تا تعادل تیرچه‌ها و بلوک‌ها برهم نخورد. محل پروژه باید از خطرات احتمالی مانند سقوط اشیا یا جابه‌جایی مصالح محافظت شود.

بازرسی نهایی سقف:

پس از اتمام کار، کل سقف از نظر تراز، استحکام، و نبود ترک یا نقص بررسی شود. کنترل کنید که تمام مراحل مطابق با نقشه‌ها و استانداردها اجرا شده باشد.

دقت داشته باشید که در تمام مراحل اجرا، نظارت مهندسی الزامی است. این نظارت به رعایت نکات ایمنی در هنگام اجرا کمک بسیاری می‌کند. با رعایت این نکات، می‌توانید از عملکرد و دوام بالای سقف تیرچه بلوک اطمینان حاصل کنید.

 

سخن پایانی

بنابر آنچه گفته شد، سقف تیرچه بلوک یکی از پرکاربردترین انواع سقف‌ها در ساختمان‌سازی است که به دلیل سرعت و سهولت در اجرا، کاهش وزن سازه و صرفه‌جویی اقتصادی بسیار مورد توجه مهندسان عمران قرار گرفته است. همچنین، این نوع سقف به دلیل استفاده از بلوک‌های سبک، نیاز به قالب‌بندی پیچیده ندارد و اجرای آن سریع‌تر و آسان‌تر است. در اجرای سقف تیرچه بلوک، نکات مهمی وجود دارد که باید رعایت شود. از جمله این نکات می‌توان به دقت در نصب تیرچه‌ها و بلوک‌ها، استفاده از میلگردهای حرارتی و بتن‌ریزی صحیح اشاره کرد. همچنین، توجه به جزئیات اجرای سقف تیرچه بلوک در اسکلت فلزی مانند قالب‌بندی و نصب تکیه‌گاه‌های موقت نیز از اهمیت بالایی برخوردار است.

 

3.5/5 - (2 امتیاز)

ارسال دیدگاه

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد.

مقالات مرتبط